Phitsanulok

วัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมประเพณี และการละเล่นพื้นเมืองประจำจังหวัด

1. ประเพณีทรงน้ำพระพุทธชินราช พระพุทธชินราชเป็นพระพุทธรูปสำคัญคู่บ้านคู่เมือง ที่ชาวพิษณุโลกยึดถือเป็นที่พึ่งทางใจ ชาวพิษณุโลกจะพากันมาสรงน้ำพระพุทธชินราชเพื่อความเป็นสิริมงคลในวันตรุษสงกรานต์ ซึ่งตรงกับวันที่ 13-15 เมษายน ของทุกปี

2.ประเพณีย่ำกองบอกเวลา จะใช้ตีเวลา ณ วัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรมหาวิหาร ปัจจุบันนี้ยังตีกลองบอกเวลาทุกวัน เพื่อรักษาขนบธรรมเนียมประเพณีดั้งเดิมไว้ ชาวพิษณุโลกทุกคนจะรู้สิกอบอุ่นใจเมื่อได้ยินกลองตีบอกเวลา

3. ประเพณีปักธงชัย เป็นประเพณีดั้งเดิมของชาวอำเภอนครไทย โดยเชื่อว่าอำเภอนครไทยคือ “เมืองบางยาง” ในอดีตพ่อขุนบางกลางหาวใช้เป็นที่รวบรวมไพร่พลเพื่อขับไล่ขอมในการต่อสู้ครั้งนั้น ได้รับชัยชนะ จึงเอาผ้าคาดเอวผูกปลายไม้ปักไว้บนยอดเขาช้างล้วง เพื่อเป็นอนุสรณ์ ในชัยชนะ ถือเป็นประเพณีปฏิบัติ ในวันขึ้น 14 ค่ำ เดือน 12 ของทุกปี ชาวนครไทยจะร่วมกันทอผืนธงผ้าฝ้าย และจะนำไปยังเขาช้างล้วงเพื่อปักธงชัย โดยมีพระสงฆ์ร่วมเจริญชัยมงคลคาถา และมีกิจกรรมต่างๆ เช่น การประกวดแห่ธง การแข่งขันผู้พิชิตเขาช้าล้วง การประกวดธิดาปักธง ฯลฯ

4. ประเพณีสนเรือ คือ พิธีเซ่นไหว้ผีเรือน หรือผีบรรพบุรุษที่ได้อันเชิญมาไว้บนเรือนซึ่งเป็นการแสดงความกตัญญูต่อบรรพบุรุษ ผู้ล่วงลับไป ผีเรือนก็จะปกป้องคุ้มครองรักษาตนและครอบครัวให้มีความสุขเจริญก้าวหน้า ทำมาค้าขึ้น พิธีนี้นิยมทำกันเป็นประจำทุกปี หรือ 2 - 3 ปี ครั้งก็ได้

5. ประเพณีการเล่นคอน หรืออิ้นคอน เป็นการละเล่นระหว่างหนุ่มสาวที่โยนลูกช่วงให้แก่กันพร้อมกับร้องรำทำเพลง เทศกาลนี้นิยมเล่นคือ เวลาหลังจากที่เก็บเกี่ยวข้าวในนาเรียบร้อยแล้ว ราวๆ เดือน 4 - 5

6. ประเพณีการแต่งงาน หรือเรียกว่า "งานกินดอง" ชาวหนุ่มหญิงไทยซึ่งที่รักชอบกัน ฝ่ายชายจะส่งผู้ใหญ่มาสู่ขอต่อพ่อแม่ฝ่ายหญิง เพื่อพูดจาตกลงกันแล้วก็นัดแต่งงานได้

7. ประเพณีงานศพ เมื่อมีคนตายลง บรรดาญาติมิตรจะพากันนำศพลงเรือนไปป่าช้า แล้วจะช่วยกันทำพิธีศพ

8. การละเล่นพื้นบ้าน มีการละเล่นมังคละ รำวงฮินเลเล การเล่นขอฝน

9. ประเพณีแข่งเรือยาว การแข่งเรือยาวเป็นสัญลักษณ์อย่างหนึ่งของจังหวัดพิษณุโลก ที่ได้ยึดมาเป็นเวลาช้านาน จนกระทั่งปัจจุบัน จังหวัดพิษณุโลกจะจัดงานแข่งเรือยาวประเพณี ประมาณเดือนตุลาคมของทุกปี หลังจากนำผ้าห่มองค์พระพุทธชินราช ในงานนี้จะมีการประกวดขบวนเรือ การแข่งเรือยาวประเพณี และมีการประดับขบวนเรือยาวต่างๆ สวยงามน่าชม งานนี้จัดขึ้นบริเวณแม่น้ำน่าน หน้าวัดพระศรีรัตนมหาธาตุ

10. งานมหกรรมอาหารและสินค้าของระลึกจังหวัดพิษณุโลก งานมหกรรมอาหารฯ จัดขึ้นเป็นประจำในช่วงเดือนเมษายน และในเดือนธันวาคมของทุกปี โดยเทศบาลนครพิษณุโลกร่วมกับการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย